De bombardementen op Iran riepen aan de talkshows en praatprogramma’s de vraag op wat nu eigenlijk de doelen van Trump en de Amerikaanse regering zijn. Een antwoord bleek niet zo gemakkelijk te geven. Want behalve met Trump zelf hebben we binnen zijn entourage ook te maken met allemaal hele machtige en invloedrijke groeperingen met hele verschillende en soms tegenstrijdige doelen. Wat speelt er allemaal?
Ten eerste Donald Trump zelf. Hij heeft geen echt doel of specifieke ideologie behalve dan dat hij een ziekelijke en narcistische behoefte heeft aan macht, status en erkenning. Hij wil de erkenning dat hij de grootste, de beste, de machtigste persoon ter wereld is en wil zo ook de geschiedenis boeken in gaan: de beste president ooit. En, en passant, ook de rijkste, maar dat spreekt vanzelf en gaat met elkaar gepaard in de ogen van Trump: want macht is rijkdom. Reeds in zijn eerste ambtstermijn concludeerden 27 psychiaters dat Trump een gevaarlijke narcist was (inmiddels 37, zie het boek The dangerous case of Donald Trump). Zij schonden met het boek de onder psychiaters gemaakte afspraak dat zij geen psychiatrische evaluatie zouden doen van publieke personen zonder psychiatrisch onderzoek, maar vonden dat in dit geval hun plicht om te waarschuwen voor een groot gevaar zwaarder woog. Trump komt uit een disfunctionerend gezin met een tirannieke vader en zat vanaf zijn vroege jeugd in een soort overlevingsstand die later aangescherpt is door zijn mentor Roy Cohn. Deze leerde hem drie basis regels: (1) ‘attack, attack, attack’ (2) geef nooit iets toe en ontken alles en (3) claim de overwinning ook als je verloren hebt. In alles is evident dat het gedrag van Trump nog steeds door deze drie regels bepaald wordt.
Maar waar Trump de almachtige en naar waardering snakkende wispelturige leider van de Amerikaanse regering is, is hij niet degene die het beleid uitgedacht heeft. Dat is de extreem rechts Heritage foundation met hun project 2025 die uitgaan van een superioriteit denken van het witte ras. Een van de belangrijkste adviseurs van Trump is Stephen Miller een uitgesproken racist die de white supremacy ideologie ook voortdurend uitdraagt en daarmee meedogenloos beleid uitzet zoals destijds het scheiden van ouders en kinderen van illegale migranten. Hun droom is een gezuiverd Amerika: gezuiverd van migranten en criminelen maar ook van wat zij extreem linkse ideologen noemen. Van iedereen die het niet volledig met hun extreem rechts gedachtegoed eens is.
Daarnaast heb je de techbro’s, ambitieuze mannen die met hun ideeën en ondernemingsgeest biljardairs zijn geworden en die bijna dronken van hun macht en invloed vooral steeds meer geld willen verwerven en daarbij niet geremd willen worden in hun ontwikkelingsdrang. Zij sluiten daarbij bewust hun ogen voor de gevaarlijke gevolgen van wat ze ontwikkelen: de inbreuk op onze privacy en de ondermijning van de democratie. Inmiddels is namelijk onder andere door het schandaal van Cambridge Analytica duidelijk geworden dat niet alleen verschrikkelijk veel desinformatie verspreid wordt maar dat met de persoonlijk data gekregen van Facebook ook twijfelende kiezers geïdentificeerd en doelgericht benaderd worden (microtargetting) om ze zo via hun feeds op FB en andere sociale media te beïnvloeden, zonder dat iemand het door heeft. ( zie het boek Mindf*ck van Christopher Wylie, de klokkenluider van Cambridge Analytica)
Een derde invloedrijke groep is de machtige wapenlobby. Zij willen vooral uitbreiden en geld verdienen. Oorlog is namelijk een booming business waar ze heel rijk van worden: de ophoging van de Navo norm, de toenemende militarisering van de maatschappij: het levert miljarden contracten op. Dus voor deze groep is een oorlog als die in Iran alleen maar goed voor de zaak.
Deze drie groepen staan echter niet los van elkaar: ze zijn intens met elkaar verweven. Sommige techbro’s hingen vanaf het begin al het extreem rechtse gedachtegoed aan of zeggen gewoon onomwonden, zoals Alex Karp, de CEO van Palentir dat het doel van de technologie is om mensen te domineren waarmee we dus gelijk middenin 1984 zitten. Big Brother is watching you. Trump was voor al deze drie groepen de ideale president: hij wist miljoenen kiezers enthousiast op de been te brengen met zijn MAGA beweging en heeft zo de macht gegrepen en daarmee veel van hen vrij spel gegeven. Tegelijkertijd is Trump een ongeleid projectiel: hij eist -ook van deze groep- onvoorwaardelijke loyaliteit en doet daar alleen iets voor terug als de belangen gelijk lopen, zodra dat niet meer zo is of ze zich tegen hem keren of weerwoord geven, dan zullen ze -en dat weten ze allemaal- uit de gratie vallen zoals bijvoorbeeld ook de rijkste man van de wereld Elon Musk gemerkt heeft. Net als bijvoorbeeld Poetin wil Trump alleen ja-knikkers om hem heen.
Dit alles leidt ertoe dat er achter Trump ook een enorme strijd om macht en invloed gaande is, vergelijkbaat als dat destijds onder Hitler het geval was en waarvan Ian Kershaw zei: ‘they are all working towards de Fuhrer’. De beoogde opvolgers en invloedrijke mensen proberen enerzijds alles te doen om hun agenda’s door te drukken maar dat kan alleen door Trump te overtuigen dat iets in zijn belang is en door bij Trump in het gevlei te komen want dat is de enige manier om iets gedaan te krijgen en te overleven. Dus wat nou precies het doel van die oorlog in Iran is, is eigenlijk niet de juiste vraag. Deze oorlog laat slechts zien wie op dat moment bij Trump met zijn gevlei een gewillig oor gevonden heeft en het antwoord daarop is waarschijnlijk: Netanyahu en de wapenlobby.